Секој што првпат ќе седне пред Mac брзо може да забележи една важна разлика во споредба со PC тастатурите. Наместо копчињата Windows и Alt, тука ги наоѓаме копчињата Command и Option, а на Command се наоѓа оној препознатлив симбол што потсетува на четирилисна детелина или необичен цвет: ⌘.
Симболот денес е толку тесно поврзан со Mac тастатурата што повеќето луѓе веројатно веќе и не го забележуваат, иако неговата приказна води сè до компјутерот Apple III. Денешната форма, пак, била инспирирана од скандинавски симбол што се користи кај патокази за знаменитости, културни вредности и интересни места.
Посебните копчиња на Apple III
Развојот на Apple III во раните 1980-ти го водел самиот Steve Jobs. Во тоа време графичкиот кориснички интерфејс, глувчето и иконите воопшто не биле нешто вообичаено, компјутерите најчесто се управувале преку командни линии, а различните програми често користеле сосема различни команди.
Слика: Sailko / Wikimedia Commons (CC BY 3.0)
Jobs сакал да го промени тоа. Идејата била корисниците да имаат унифицирани комбинации на копчиња со кои брзо ќе можат да пристапат до одредени функции. Соодветно на тоа, на тастатурата на Apple III имало и две посебни копчиња. Едното било Open Apple Key, означено со контурното Apple лого, и можело да се користи за општи команди како копирање или вметнување. Другото било Closed Apple Key, кое повеќе служело за брз пристап до системските поставки и различни режими на прикажување.
Премногу Apple логоа на Macintosh
При развојот на Macintosh, Apple веќе работел со графички интерфејс, глувче, икони и менија. Кратенките на тастатурата и понатаму биле важни, бидејќи со нив многу задачи можеле да се извршат побрзо отколку со кликнување низ менијата. Но се појавил визуелен проблем: на интерфејсот на Macintosh имало премногу Apple логоа. Логото се наоѓало на самиот компјутер, на тастатурата, во системот и во менијата. Последното било особено впечатливо, бидејќи покрај различните команди се прикажувале и соодветните комбинации на копчиња. На пример, Copy би бил означен со комбинацијата Apple логото и буквата C. Според Steve Jobs, тоа едноставно биле премногу Apple амблеми на еден интерфејс, па за командното копче бил потребен нов симбол. Таков што ќе биде препознатлив и во мала големина од 16 × 16 пиксели и ќе изгледа добро во лентата со менија.
Susan Kare го пронашла вистинскиот симбол
Една од најпознатите личности заслужни за графичкиот изглед на Macintosh, Susan Kare, добила задача да пронајде нов симбол за копчето Command. Таа го открила мотивот што денес се наоѓа на секоја Mac тастатура во книга со меѓународни симболи. Симболот се користи на сообраќајни знаци во неколку земји од Северна Европа, а квадратот со завршетоци во форма на јамки обично означува дека во близина има некаква знаменитост, културна вредност, историски споменик или место што вреди да се посети.
Во Шведска, симболот се користи кај ознаката H22, односно Sevärdhet, што приближно значи знаменитост. Во Финска е поврзан со ознаката G28, односно Muu nähtävyys, а во Норвешка е дел од знакот 640.10 Severdighet. Во Данска ознаката M52 Seværdighed, а на Исланд ознаката E02.61 укажуваат на интересно или значајно место. Со него може да се сретнеме и во некои балтички земји: во Естонија на знакот број 718, кој означува културно наследство, а во Летонија кај знакот 631 Tūrisma informācijas objekts, односно туристичко-информативен објект или знаменитост.
Оваа скандинавска и балтичка традиција добро покажува зошто симболот бил совршен избор за Macintosh. Тој претставува едноставна, веднаш препознатлива визуелна ознака дека во близина има нешто важно, интересно или вредно за откривање.
Со нас е уште од 1984 година
Симболот дебитирал во 1984 година на тастатурата на првиот Macintosh. Во тоа време на копчето Command сè уште се наоѓало и Apple логото, додека денес познатиот натпис Command се појавил на тастатурите дури во 2007 година. Оттогаш симболот практично останал непроменет. Го наоѓаме на MacBook компјутерите, Magic Keyboard тастатурите, како и на бројни macOS интерфејси, каде покрај кратенките на тастатурата означува дека треба да се користи копчето Command. Ова копче и денес има клучна улога при користењето на Mac и овозможува брз пристап до најважните команди: Command-C служи за копирање, Command-V за вметнување, Command-Z за поништување, Command-S за зачувување, а Command-Space за отворање на Spotlight пребарувањето.
Копчето Command, значи, не е само убав симбол на Mac тастатурата, туку дел од повеќе од четиридецениска Apple традиција во дизајнот, која води од посебните копчиња на Apple III, преку графичкиот интерфејс на Macintosh, па сè до денешните Mac компјутери. Симболот означува дека вреди да се погледне нешто интересно, а на Mac и денес покажува дека патот води до побрза и поудобна команда.
