И во iOS и во iPadOS оперативните системи постои функција во менито Пристапност која малкумина ја познаваат, а со која може дополнително да се поедностави интерфејсот на телефонот или таблетот. Assistive Access е дизајниран за да им го олесни самостојното користење на iPhone и iPad на лица со намалени когнитивни способности, но може да биде од помош и за повозрасни корисници што се помалку запознаени со технологијата, како и за оние што чувствуваат дека технологијата премногу им влијае на секојдневието и посакуваат мал дигитален детокс. Во овој текст ќе разгледаме што нуди Assistive Access.
Што е Assistive Access?
Assistive Access или Лесниот пристап е функција воведена со iOS и iPadOS 17, а достапна е и во поновите верзии на системот. За подготовка на текстот користевме iPadOS 26.2; кај постарите верзии можеби недостасуваат одредени функции.
При развојот, важна цел била основните апликации (FaceTime, Пораки, Музика) да бидат уште поедноставни за користење. Елементите на екранот се поголеми, функциите се пофокусирани и полесно е да се препознае кои активности се можни. Интерфејсот е различен од вообичаениот распоред со икони: наместо тоа, апликациите може да бидат организирани во редови или во мрежа, што веројатно нема да биде застрашувачко ниту за повозрасните корисници.
Поставување на Assistive Access
Функцијата се наоѓа во Поставки > Пристапност > Општо. На почетокот системот прашува дали Apple сметката на лицето за кое се поставува Assistive Access е веќе конфигурирана на уредот. Можно е да се креира нова сметка или да се користи уредот и без сметка. Потоа се избира начинот на прикажување: распоред во редови или во мрежа. Редовите нудат поедноставна и појасна листа, додека мрежата ги истакнува иконите во распоред со две колони.
Следниот чекор е избор на апликации. Системот јасно покажува кои апликации се оптимизирани за Assistive Access – со поголеми копчиња и поедноставен интерфејс. Такви се Apple TV, Фотографии, Повик, Камера, Лупа, Пораки и Музика (Apple Music). Постојат и апликации од трети страни што ја поддржуваат функцијата. Може да се додадат и неоптимизирани апликации, но нивниот интерфејс нема да биде поедноставен.
Апликациите се додаваат со зелениот плус. При избор, системот може да побара дозволи или дополнителни поставки, на пример ограничување на контактите во Повик или Пораки. Кај Музика може да се избере плејлиста, а кај Камера дали ќе бидат дозволени селфи или видео во режимот Assistive Access.
По поставувањето на апликациите, системот бара потврда дека корисникот може да ракува со Face ID или Touch ID. Потоа се поставува четирицифрен код за заклучување на Лесниот пристап и опционално Apple сметка за обновување. Кодот служи за да не може случајно да се исклучи или измени режимот.
Активирање и дополнителни поставки
На крајот системот прашува дали веднаш да се активира Assistive Access. Подоцна може да се активира преку Поставки > Пристапност > Општо > Лесен пристап > Стартувај Лесен пристап. Тука може да се додаваат или отстрануваат апликации и да се управува со плејлистите во Музика.
Може да се избере позадина, да се оневозможат копчињата за јачина на звук, да се прикаже процентот на батерија и да се исклучат црвените известувања. Исто така, може да се прикажуваат датум и време на заклучениот екран и да се активира Siri. Со тројно притискање на копчето за заклучување може да се активира дополнителна функција (на пример инверзија на бои или зголемување), но тоа бара посебна конфигурација.
Важно е што може да се сокрие големото копче „Назад“ кај неоптимизираните апликации. Во тој случај, со задржување на копчето за заклучување се излегува од апликацијата и се враќа на почетниот екран на Лесниот пристап.
Излез од Assistive Access и промена на системски поставки
За целосен излез, потребно е трипати брзо да се притисне копчето за заклучување и да се избере опцијата за излез, по што се внесува кодот. Системот се враќа на стандардниот интерфејс, но конфигурацијата останува зачувана и може повторно да се активира.
Поставките може да се менуваат и без целосен излез – со тројно притискање на копчето за заклучување се отвора интерфејсот за поставки (со код). Може да се прилагодат големината на текстот, звукот, осветленоста, да се вклучи Темен режим или Авионски режим. За подлабоки промени сепак е потребен целосен излез од режимот.
Заклучок
Assistive Access е одличен одговор на фактот дека модерните паметни телефони и таблети за некои луѓе се премногу комплексни. Тој претставува дигитална заштитна мрежа за корисниците што сакаат поедноставен интерфејс и фокусирани функции, намалувајќи го когнитивниот товар и создавајќи чувство на сигурност. Во овој режим практично не може да се направи грешка – нема случајни купувања или несакани преземања.
Сепак, одредени ограничувања постојат: менувањето на звукот или осветленоста би можело да биде поедноставно, а би било добро и повеќе апликации да нудат оптимизиран интерфејс. Поставувањето бара малку време и понатамошно фино прилагодување, но крајниот резултат вреди за вложениот труд.
